Kính thưa quý cô bác, anh chị em và toàn thể cộng đồng,
Chúng tôi, một nhóm nhỏ đã tổ chức phong trào “Không có chỗ cho AfD tại Trung tâm Đồng Xuân,” mong muốn gửi đôi lời tới cộng đồng của mình.
Cuộc biểu tình lần này đã khơi dậy nhiều suy nghĩ và cảm xúc. Rất nhiều người, từ những thế hệ khác nhau, đã tìm đến chúng tôi để bày tỏ sự biết ơn – không chỉ vì chúng tôi dám lên tiếng, mà còn vì họ cảm thấy những điều từng bị chôn giấu – những tổn thương, những nỗi đau không thể cất lời bấy lâu nay cuối cùng cũng được lắng nghe và thấu hiểu. Điều đó tiếp thêm sức mạnh cho chúng tôi.
Tuy nhiên, cùng lúc đó, trên một số trang báo và mạng xã hội, có không ít thông tin sai lệch đang lan truyền về cuộc biểu tình phản đối này, từ cả những người có mặt tại hiện trường lẫn những người chưa từng có mặt.
Vì vậy, chúng tôi muốn trực tiếp chia sẻ góc nhìn của mình qua những điềm mục sau:
1. Chúng tôi là ai?
2. Tại sao chúng tôi tổ chức phong trào này?
3. Diễn biến trong cuộc biểu tình phản đối hôm đó
4. Những hoạch định tiếp theo của chúng tôi
1. Chúng tôi là ai?
Chúng tôi là những cá nhân và nhóm khác nhau, tự tìm đến nhau và tập hợp lại một cách tự phát. Chúng tôi là cộng đồng người Việt đang sống tại nước ngoài – có người sinh ra và lớn lên tại Đức trong những gia đình di cư, có người đặt chân đến đây từ nhiều thập kỷ trước, và cũng có người chỉ mới đến trong thời gian gần đây. Dù đến từ những hành trình khác nhau, chúng tôi gặp nhau ở một điểm chung: mong muốn cất lên tiếng nói của cộng đồng mình.
Từ lâu, chúng tôi đã đấu tranh – cả trên tư cách cá nhân lẫn tập thể – chống lại nạn phân biệt chủng tộc nhắm vào người châu Á, cũng như nhiều bất công xã hội khác. Chúng tôi kết nối với cộng đồng mình theo nhiều cách: làm việc cùng các tổ chức, dự án, hội nhóm, và xây dựng những không gian để lắng nghe và lên tiếng. Nhưng đây là lần đầu tiên, một cuộc biểu tình do chính cộng đồng người Việt khởi xướng, dành cho chính chúng ta đã được tổ chức.
Trong quá trình này, chúng tôi nhận được sự đồng hành từ những tổ chức như Hội Người Việt Berlin & Brandenburg e.V., nơi đã hỗ trợ chúng tôi ngay từ những ngày đầu tiên. Chúng tôi cũng trao đổi trực tiếp với Ban Quản lý Đồng Xuân Center, để cũng lưu ý về nội quy riêng của Trung Tâm giúp cuộc biểu tình có thể diễn ra ngay tại nơi này – nơi vốn đã trở thành một phần của ký ức và đời sống cộng đồng người Việt tại Đức.
Chúng tôi muốn nhấn mạnh rằng hoạt động này được thực hiện hoàn toàn độc lập, như các nhóm nhỏ khác cũng có mặt ngày hôm đó. Nó không liên quan đến đảng Die Linke (Đảng Cánh Tả), và chúng tôi không phát biểu thay mặt họ – sáng kiến này được tổ chức và thực hiện bởi chúng tôi và những người trong cộng đồng của mình.
Thông qua các kết nối trong cộng đồng, chúng tôi đã nhận được sự hỗ trợ pháp lý từ một luật sư, người đã đồng hành với chúng tôi trên tư cách cá nhân. Chính ông ấy, theo đề nghị của chúng tôi, đã đăng ký cuộc biểu tình và hỗ trợ liên hệ với cảnh sát để sự kiện có thể diễn ra suôn sẻ.
Vị luật sư này là thành viên của đảng Die Linke và đã mặc áo bảo hộ có logo của đảng. Một số người tham gia biểu tình cũng có liên hệ với đảng này.
Nhưng điều đó không có nghĩa rằng Die Linke hay các tổ chức như korientation e.V. là đơn vị tổ chức cuộc biểu tình này. Chúng tôi bác bỏ mọi suy diễn sai lệch về điều đó.
2. Tại sao chúng tôi tổ chức phong trào này?
Vào thứ Ba tuần trước (11.02.2025), chúng tôi nhận được thông tin về việc đảng AfD có kế hoạch dựng một quầy thông tin tại Đồng Xuân Center để vận động bầu cử. Tin tức này nhanh chóng lan tỏa trong cộng đồng và gây ra một làn sóng phản đối mạnh mẽ. Chúng tôi cảm thấy vô cùng phẫn nộ khi thấy một đảng chính trị theo chủ nghĩa phân biệt chủng tộc lại chọn chính nơi mà chúng tôi xem là “nhà” để tuyên truyền chính sách của họ.
Chúng tôi hiểu rõ rằng AfD không chỉ chống lại chúng tôi, mà còn chống lại cha mẹ chúng tôi và cả cộng đồng chúng tôi. Đảng này tấn công những con người, những gia đình đã coi Đồng Xuân Center là một phần quan trọng trong cuộc sống của mình, nơi mà họ đã xây dựng ký ức, nơi mà họ cảm thấy mình có thể tồn tại.
Chính sách của AfD không chỉ là những lời lẽ chia rẽ, mà còn là đại diện cho việc tái hiện những nỗi đau trong ký ức tập thể của cộng đồng chúng tôi. Những cuộc trục xuất tàn nhẫn, bạo lực phân biệt chủng tộc, sự kỳ thị trong các cơ quan hành chính như Jobcenter, Sở Ngoại Kiều hay ngay cả trong hệ thống giáo dục, trường học… Tất cả những điều này không chỉ chưa được cải thiện mà còn đang tái diễn. Nỗi đau càng sâu sắc hơn khi nhiều người trong cộng đồng chúng tôi vẫn bị tước đoạt quyền bầu cử, vẫn phải đối mặt với việc bị từ chối cấp phép cư trú, bị mắc kẹt trong các rào cản hành chính như chính sách Kettenduldung (tạm dung liên tục), giấy phép cư trú ngắn hạn, quy định bắt buộc phải sống trong trại tị nạn (Residenzpflicht), và thậm chí quyền làm việc cũng bị từ chối.
Chúng ta không thể quên những cuộc tấn công bạo lực với động cơ phân biệt chủng tộc đã xảy ra trong quá khứ, những sự kiện đã để lại vết thương sâu đậm trong cộng đồng của mình:
- Rostock-Lichtenhagen (1992)
- Hoyerswerda (1991)
- Havemannstraße (1991/1992)
Những vụ tấn công này không chỉ là những ký ức đau buồn, mà còn là cột mốc bạo lực mà chúng ta vẫn phải đối mặt, cùng với những vụ sát hại người Việt mà không phải ai cũng nhớ đến. Một số nạn nhân trong những vụ tấn công ấy là:
🔴 Nguyễn Ngọc Châu & Đỗ Anh Lân (1980, Hamburg)
Ngày 22 tháng 8 năm 1980, các thành viên của nhóm phát xít cực hữu “Deutsche Aktionsgruppen” đã phóng hỏa một khu nhà dành cho người tị nạn Việt Nam, khiến Nguyễn Ngọc Châu và Đỗ Anh Lân thiệt mạng. Đây là một trong những vụ sát hại có động cơ phân biệt chủng tộc đầu tiên ở Cộng hòa Liên bang Đức sau năm 1945.
🔴 Nguyễn Văn Tú (1992, Berlin, Marzahn)
Ngày 24 tháng 4 năm 1992, Nguyễn Văn Tú (29 tuổi) bị tấn công bởi những kẻ theo chủ nghĩa tân phát xít ở Berlin. Kẻ gây án đã rút dao và đâm vào ngực ông, dẫn đến cái chết của ông. Sau này, một người bạn của thủ phạm đã trở thành nghị viên quận Marzahn-Hellersdorf thuộc đảng AfD.
🔴 Nguyễn Tấn Dũng (2008, Berlin, Marzahn)
Ngày 6 tháng 8 năm 2008, Nguyễn Tấn Dũng (19 tuổi) bị một kẻ phân biệt chủng tộc tấn công và đâm chết. Trước khi ra tay, kẻ thủ ác đã đe dọa anh và thậm chí gọi cảnh sát, nói: “Mấy người giải quyết đi, hay là tôi phải tự xử lý?”. Còn điều gì xót xa hơn khi biết cảnh sát đã không can thiệp.
Từ những năm 1990 cho đến nay, AfD vẫn duy trì mối quan hệ với những kẻ gây ra các vụ tấn công nhằm vào cộng đồng chúng tôi. Đảng này hiện đã bị Cơ quan Bảo vệ Hiến pháp xếp vào diện nghi vấn, vì họ đang nắm giữ vị trí trung tâm của một mạng lưới, bao gồm các cá nhân, tổ chức và nhân vật có mối liên hệ mật thiết với các hoạt động và đường lối cực đoan cánh hữu.
Chúng ta đang chứng kiến sự tiếp diễn của những chính sách bài trừ người nhập cư đối với nhiều thế hệ. Chúng ta không thể đứng ngoài cuộc vì chúng ta sẽ là những người chịu ảnh hưởng trực tiếp.
Cuộc biểu tình này của chúng tôi không chỉ là hành động phản đối đơn thuần, hơn thế nó là phản hồi chân thực cho những những vết thương sâu đậm hằn trong lịch sử gia đình chúng tôi, trong ký ức của các thế hệ trước, điều mà những chính sách phân biệt chủng tộc của AfD đã để lại.
AfD đã và đang tiếp tục tấn công mạnh mẽ vào các cộng đồng dễ bị tổn thương, đặc biệt là người Ả Rập và người tị nạn, bằng những chiến thuật bóp méo sự thật trên truyền thông, gán cho họ là tội phạm, dù các thống kê tội phạm phủ nhận những điều đó. Những bước đi này của họ khiến chúng tôi nhớ lại những gì cha mẹ chúng tôi đã phải chịu đựng cách đây 30 năm, khi họ cũng bị gán mác tội phạm tại Đức, chỉ vì tình trạng cư trú bấp bênh và thiếu cơ hội trong giáo dục, việc làm.
Chính vì vậy, chúng tôi tổ chức cuộc biểu tình này – không chỉ để phản đối một đảng phái, mà để đáp trả sự phân biệt, bóp méo sự thật và bảo vệ cộng đồng chúng ta khỏi kế hoạch đi cùng sự bài trừ và thù hận.
Chỉ trong bốn ngày, chúng tôi đã huy động tất cả nguồn lực có thể, từ việc sắp xếp công việc đến liên tục gọi điện, gửi email, và soạn bài phát biểu suốt ngày đêm, để đảm bảo rằng hoạt động biểu tình diễn ra an toàn, theo đúng thủ tục pháp luật, tạo được không gian để mọi người cảm thấy được bảo vệ và tôn trọng, được nhìn thấy và lắng nghe. Điều đặc biệt quan trọng đối với chúng tôi lần này là tất cả các bài phát biểu, bài thơ và phần dẫn dắt chương trình đều phải được trình bày bằng tiếng Việt, bởi chúng tôi muốn gửi những câu từ đến từ tận đáy trái tim tới từng thành viên trong cộng đồng, dù họ là ai, đã Đức bao lâu, dù tiếng Đức của họ có tốt hay không.
Các bài phát biểu trong cuộc biểu tình không chỉ đơn thuần là những lời nói, mà là những câu chuyện và những trải nghiệm đau thương đã bị cất giữ bấy lâu nay chưa có cơ hội được nói ra. Chúng có lẽ chưa từng được chia sẻ trong bất kỳ cuộc biểu tình nào trước đây. Trong lần này, chúng tôi đã tìm ra một ngôn ngữ để nói lên những điều chưa từng được diễn đạt, một cầu nối kết nối giữa các thế hệ– và đó chính là một bước tiến quan trọng đối với cộng đồng chúng tôi.
3. Diễn biến trong cuộc biểu tình phản đối hôm đó
Vào ngày diễn ra cuộc biểu tình (ngày 15 tháng 2 năm 2025), cảnh sát thông báo rằng họ đã chỉ định cho chúng tôi một địa điểm trước Hội trường 8. Trong khi đó, AfD dựng quầy thông tin vận động bầu cử của họ trước Hội trường 2. Giữa khu vực vận động của họ và cuộc biểu tình của chúng tôi có một khoảng cách lớn, được cảnh sát ngăn cách thêm bằng một hàng rào cảnh sát.
Cuộc biểu tình bắt đầu vào lúc 10:15 sáng với phần dẫn chương trình và các bài phát biểu bằng cả tiếng Đức và tiếng Việt. Chúng tôi giải thích rõ lý do tại sao lại tổ chức cuộc biểu tình này tại Đồng Xuân Center, đồng thời kêu gọi mọi người tham gia không làm gián đoạn hoạt động tại trung tâm và tránh những hành động khiêu khích không cần thiết đối với AfD. Đội ngũ an ninh, trật tự viên của chúng tôi đã có mặt để đảm bảo các yêu cầu này được thực hiện. Ban đầu, khoảng 300 người tham gia đã có mặt.
Các bài phát biểu và bài thơ tiếp theo đã mang lại những cảm xúc mạnh mẽ, những cảm xúc mà chúng tôi đã chất chứa từ lâu và nay mới có dịp được bày tỏ. Những câu chuyện cá nhân, những trải nghiệm của cha mẹ chúng tôi, và của những người vừa mới đến Đức, tất cả được chia sẻ trong không khí xúc động. Chúng tôi nhìn thấy nhiều người tham gia biểu tình không giấu được sự xúc động trước những lời chia sẻ và bản dịch tiếng Việt. Một số người đã khóc và bày tỏ với các trật tự viên của chúng tôi rằng họ rất cảm động khi thấy chúng tôi đứng lên cất tiếng nói, và họ tự hào về chúng tôi.
Khoảng 10:45 sáng, một nhóm người tham gia biểu tình trong phong trào của chúng tôi đã tách ra và kêu gọi một cuộc biểu tình tự phát tiến tới khu vực vận động của AfD. Họ nhanh chóng đăng ký với cảnh sát và tập trung trước hàng rào cảnh sát để phản đối sự hiện diện của đảng này. Mặc dù chúng tôi tôn trọng quyền tự do biểu tình, nhưng cần làm rõ rằng cuộc biểu tình tự phát này không liên quan gì đến sự kiện chúng tôi tổ chức. Thực tế là trong ngày hôm đó có rất nhiều nhóm với các hình thức phản đối khác nhau được tập hợp, huy động riêng rẽ mà chúng tôi không hề có liên lạc trực tiếp trước đó. Trong tình huống này, ban tổ chức và đội trật tự viên của chúng tôi cố gắng hết sức có thể để duy trì sự tập trung, giữ nhịp độ và tinh thần biểu tình lành mạnh theo kế hoạch của mình, đồng thời cũng yêu cầu những người tham gia cuộc biểu tình tự phát tôn trọng không gian của Đồng Xuân Center và mọi người có mặt tại đó.
Những tờ rơi giải thích về chính sách phân biệt chủng tộc của AfD được các nhóm trong cộng đồng dịch ra tiếng Việt cũng đã được chuẩn bị và phân phát cho những người có nhu cầu muốn tìm hiểu trong sự kiện của chúng tôi.
Đến 12:00 trưa, AfD đã tháo dỡ quầy vận động bầu cử của họ. Cuộc biểu tình tự phát trước hàng rào cảnh sát cũng tan rã. Chương trình của chúng tôi vẫn tiếp diễn và được tuyên bố kết thúc vào lúc 12:15.
4. Những hoạch định tiếp theo của chúng tôi
Sau cuộc biểu tình, nhiều người trong chúng tôi cảm thấy khích lệ và đầy động lực để tiếp tục công việc của mình, đặc biệt là các vấn đề chính trị liên quan đến cộng đồng người di cư gốc Việt. Chúng tôi mong muốn tạo ra một cuộc đối thoại rộng mở, nơi các góc nhìn khác nhau có thể giao thoa: giữa các thế hệ, giữa những trải nghiệm di cư, giữa những mức độ thông thạo ngôn ngữ và giữa các vị trí xã hội trong cộng đồng của chúng ta. Cuộc biểu tình diễn ra vào ngày 15 tháng 2 năm 2025 tại Đồng Xuân Center hôm đó, cộng với sự kết nối mà cộng đồng đã đóng góp vào quá trình tổ chức, chính là một khởi đầu cho những cuộc đối thoại này. Tuy nhiên, chúng tôi nhận ra rằng đây chỉ là bước đầu, và chính điều đó thôi thúc chúng tôi tiếp tục mở rộng và xây dựng thêm nhiều không gian gặp gỡ như vậy.
Hiện tại, chúng tôi chưa thể xác định cụ thể sự hợp tác của mình sẽ tiếp tục theo hướng nào. Trước mắt, chúng tôi cần dành thời gian để trò chuyện với nhau, cùng nhau xử lý những cảm xúc đã nảy sinh trong những ngày qua, bởi trong thời gian chuẩn bị gấp gáp, chúng tôi chưa có cơ hội để làm điều này.
Chúng tôi sẽ tạm thời rút lui để suy nghĩ về cách thức làm sao những gì đã trở nên rõ ràng trong cuộc biểu tình có thể tiếp cận được rộng rãi hơn với cộng đồng, đồng thời tìm cách lưu trữ chúng một cách bền vững.
Nếu các bạn có hình ảnh hoặc video từ cuộc biểu tình và muốn chia sẻ cho mục đích tài liệu lưu trữ, xin vui lòng gửi cho chúng tôi qua email. Trong trường hợp chúng tôi có ý định sử dụng bất kỳ tư liệu nào, chúng tôi sẽ xin phép các bạn một cách rõ ràng. Đồng thời, chúng tôi cam kết sẽ ẩn danh, làm mờ nhận dạng nếu không có sự đồng ý từ từng cá nhân.
Các bạn vẫn có thể liên hệ với chúng tôi qua email.
Xin thông cảm nếu chúng tôi không thể phản hồi ngay lập tức.
Chúng tôi chân thành cảm ơn tất cả những ai đã hỗ trợ chúng tôi trong quá trình chuẩn bị và tổ chức sự kiện.
Ban tổ chức phong trào “Không có chỗ cho AfD tại Đồng Xuân Center”