“Sorge” là khu định cư với các toà nhà chung cư bê tông, nơi bố mẹ tôi đã dừng chân 34 năm trước.
Để làm việc cho Cộng Hoà Dân Chủ Đức, cho Việt Nam, cho gia đình của họ.
Để sống những năm tháng tuổi hai mươi của mình.
Bốn năm sau ngày họ đến, tôi trở thành một phần của Sorge.
SORGE (2020)
Sorge từng là quê hương từ sợi bông,
Thế giới trong mơ sau chung cư màu xám,
Một thế giới, nơi chúng ta ra luật,
Luật lệ mà chúng ta được phá bỏ
Khỏi cuộc đời, Sự ở giữa lửng lơ,
Đâu đó giữa Klöße và Phở,
Giữa Guten Morgen và Cháu chào cô
Giữa đứa trẻ nước ngoài và con gái mẫu mực,
Giữa chứng minh, thể hiện, duy trì và gìn giữ
– là khuôn mặt thể diện bố mẹ bạn,
– là tôn kính uy nghiêm của gia đình,
– là dòng cư trú trên mảnh đất được sinh ra,
… là tiếng chửi – kẻ mọi rợ nước ngoài.
Sorge từng là niềm vui của chúng ta,
và nỗi buồn của người khác,
với chúng ta, Việt Nam lương Netto,
với họ, ổ chuột khu ồn ào, bẩn thỉu.
Chúng ta từng đóng cảnh sát – tội phạm,
khiến đêm đen thành đồng hồ báo thức.
Vài lúc trò chơi biến thực tại,
chạy trốn cảnh sát, khi hàng xóm muốn
Jugendamt.
Sorge từng là nhà của chúng ta
ngôi trường của chúng ta
kỳ nghỉ của chúng ta
Những ngày nghỉ: cắm trại trước toà nhà
Bố mẹ làm việc bên Tây Đức,
Mỗi cuối tuần có họ, hạnh phúc biết bao!
Rồi từng có lúc:
Một Euro cho mỗi điểm Một,
vài hào mỗi thứ, 10 Cent Center Shock!
15 tuổi trại hè
Mỗi ngày Tag der Offnen Tür
Chơi đùa, chạy vòng, không phép tắc!
Sống bên bạn bè,
Học để sống,
Cười để tồn tại.
Thất nghiệp thì tự làm chủ,
kiếm ăn xa,
Cùng nuôi dạy, đoàn kết, sống bên nhau,
nhiêu đó tất cả, vì mảnh giấy cư trú!
Nề hà chi! Chăm chỉ quên mệt mỏi!
Rồi tiếng nổ đột ngột dội bên tai!
BÙM! Toà đầu tiên nổ tung
Cuốn phăng đi gương mặt các bạn nữ
BÙM! Toà thứ hai tan tành
Mất thêm bạn bè đồng trang lứa
Sorge của chúng ta ngập màu lo lắng
Tuổi thơ chìm xuống.
Trong ánh lửa săn đuổi khắp nơi,
không ai bận tâm những con mồi nâu
bám bụi.
Thế giới tươi đẹp bén lửa cháy rụi,
Quê hương, đâu còn gì nữa!
Đã đến lúc đồng hóa những “cặn bã”!
Quê hương biến thành cơn ác mộng.
Dồn dập khủng hoảng những câu hỏi
Tại sao nơi này? Vì sao lại là
chúng ta?
Đâu nơi ta thuộc về?
Làm sao để hàn gắn thế giới?
Lúc đó tôi tự hỏi vị trí của tôi ở đâu,
nơi nào dành cho chúng ta trên thế giới này?
Hôm nay tôi sẽ nói cho bạn biết: ĐÂY chính là nơi của
chúng ta!!! DX thuộc về chúng ta!!! Bố mẹ chúng ta đã
làm việc rất vất vả để chúng ta có được ngày hôm nay.
Tôi thề sẽ làm mọi điều để chúng ta ở lại đây!
Với câu hỏi thứ hai: Rõ ràng là thế giới không thể
được chữa lành bằng nỗi sợ và sự kích động. Như cách
nó được gieo rắc bởi các thế lực phát xít như AfD.
Và điều đáng ngạc nhiên là: Chưa bao giờ có một bức
tường lửa bảo vệ chúng ta. Tôi nhớ khi bức tường
thực sự sụp đổ cách đây hơn 30 năm. CDU/CSU, FDP và
SPD, bất chấp mọi cuộc biểu tình, đã quyết định thực
hiện cái gọi là “thỏa hiệp về tị nạn” và từ đó làm
suy yếu chính sách sách tị nạn cơ bản ở Đức.
Nghe giống như ngày hôm qua phải không?
Và tất cả những điều đó đã xảy ra ngay cả khi chưa có Afd!
Nếu xem các trang bìa tạp chí Spiegel, các bài báo và
khẩu hiệu bầu cử của những năm 1990 ngày nay, chúng ta
cảm thấy như thể thời gian như đứng im: “Thuyền đã đầy”,
“Chấm dứt tình trạng lợi dụng tị nạn”, “Phải trục xuất
trên diện rộng”. Cũng vậy, nhưng ngày nay, đảng Xanh, với
kế hoạch 10-Punkte-Plan để trục xuất nhiều người hơn, cũng
nằm trong nhóm cánh hữu, với Alice Weidel – người muốn
trở thành đầu tàu. Chủ nghĩa phân biệt chủng tộc bị bình
thường hóa kể từ thời Otto von Bismarck.
Xin lỗi vì đã bắt đầu bằng những lời chỉ trích.
Đầu tiên, xin chào mọi người.
Thật tuyệt khi hôm nay có rất nhiều người để cùng sát cánh bên nhau!
Vài năm trước, tôi đã viết bài thơ này vì nỗi nhớ khu chung cư tập thể của
mình, nhưng cũng vì nỗi buồn và sự bất lực. Tôi và bạn bè đã sống sót sau
một vụ tấn công đốt phá của phe cánh hữu vào khu chung cư của chúng tôi
vào năm 2005, vụ việc chưa bao giờ được ghi nhận là có động cơ phân biệt
chủng tộc và cánh hữu, mặc dù thủ phạm công khai bày tỏ sự căm thù đối với
người Việt Nam.
Và tôi không biết có bao nhiêu vụ tấn công như thế này vẫn chưa được phát
hiện. Tước đi quyền được biết sự thật của những người sống sót. Vào những
năm 1990 và 2000, các cuộc tấn công đốt phá của phe cánh hữu và bạo lực
phân biệt chủng tộc diễn ra quá bình thường và là một phần trong cuộc sống
thường ngày của chúng tôi ở Đức đến nỗi tôi không hề thắc mắc về chúng.
Bởi vì họ không có ý như vậy, những trò đùa của tuổi trẻ, và tất cả…
…không phải là trường hợp hy hữu.
Và nỗi kinh hoàng cũng như bạo lực này là hậu quả của các chính sách
chống nhập cư và các cuộc tranh luận đầy tính phân biệt chủng tộc.
Ngày ấy cũng như bây giờ.
Thứ chính sách và nước cờ truyền thông khơi dậy làn sóng chống đối
người di cư và tị nạn,
thứ khiến tất cả chúng ta bị nghi ngờ,
thứ cho phép bọn tân Quốc xã có quyền đe dọa, lăng mạ, đánh đập, đốt nhà
và cửa hàng của chúng ta… để giết chúng ta,
nếu đất nước với chế độ gia trưởng này không tìm được cách bỏ tù hay
trục xuất chúng ta,
Những người dân lo lắng khoanh chân đứng nhìn và vỗ tay “Bọn thiếu niên
say xỉn và lông bông thôi mà.”
Ngày ấy cũng như bây giờ.
Tôi còn nhớ vụ tàn sát năm 1991 ở Hoyerswerda và năm 1992 ở Rostock-Lichtenhagen.
Tôi còn nhớ những cuộc kiểm tra, tấn công và đột kích tùy tiện của cảnh
sát vào chung cư có người Việt.
Tôi còn nhớ những vụ đốt phá và tấn công vào các doanh nghiệp Việt Nam ở
Đông Đức vào những năm 2000.
Tôi còn nhớ vụ giết người Nguyễn Văn Tú năm 1992 và Nguyễn Tấn Dũng năm
2008 ở Marzahn-Hellersdorf, và vụ giết người Phan Văn Toàn năm 1997,
cách Berlin không xa, ở Fredersdorf, Brandenburg.
Tôi còn nhớ những vụ khủng bố của NSU và giết người từ năm 2000.
Tôi còn nhớ cái chết của Oury Jalloh trong phòng giam Dessau năm 2005.
Tôi còn nhớ những vụ tấn công đốt phá và tấn công vào ký túc xá và người
tị nạn kể từ năm 2015
Tôi còn nhớ vụ tấn công khủng bố ở Halle năm 2019 và ở Hanau năm 2020
Tôi còn nhớ những cuộc kiểm tra, tấn công và đột kích tùy tiện của
cảnh sát ở Sonnenallee.
Tôi còn nhớ lại tình trạng bạo lực và đàn áp tùy tiện, mất kiểm soát của
cảnh sát đối với người Palestine và những người đấu tranh chống nạn
diệt chủng ở Gaza kể từ ngày 7 tháng 10 năm 2023.
… và tôi có thể kể mãi không hết.
Hôm qua là “tội phạm người Thổ” ở phía Tây, “tội phạm người Việt”
ở phía Đông,
Hôm nay là “tội phạm Palestine, Syria và Afghanistan”.
Các người có hiểu không?
Chúng tôi không phải là kẻ gánh tội cho những chính sách thất bại!
Và không, chúng tôi cũng không phải những kẻ chỉ biết tuân lệnh!
Những chuỗi dài giấy phép Duldung. Giấy cư trú tạm thời định kỳ.
Quy định bắt buộc phải sống trong trại tị nạn. Không giấy phép
lao động. Không có con đường tị nạn hợp pháp. Đóng cửa biên giới.
Vượt qua 20 đến 60 ngàn km đến đây. Biến di cư thành bất hợp pháp.
Chính sách tị nạn và di cư này đã tự tạo ra “những kẻ phạm tội” và
giết chết hơn 20.000 người trên biển Địa Trung Hải kể từ năm 2014.
Một điều rõ ràng là, bất kể biên giới có bị “đóng” bao nhiêu và bao nhiêu
người nữa bị trục xuất đi nữa,
con người luôn tìm được cách để nhập cư, sẽ chiến đấu để ở lại và bảo vệ
những nơi chốn mà họ tạo ra – như Đồng Xuân Center.
Chúng ta ở đây vì cha mẹ chúng ta, như nhiều thế hệ trước họ:
người lao động hợp tác Thổ Nhĩ Kỳ, y tá điều dưỡng người Hàn Quốc đã
chọn đấu tranh,
chống lại tư duy “bóc lột cho chán, rồi trục xuất” của cả CHLB Đức và
CHDC Đức.
Vì cả khi dốc sức chăm chỉ, chúng ta đâu nhận được thành quả.
Quyền ở lại là điều họ phải lao tâm khổ cực mới giành được!
Hôm nay, tôi nhìn bài thơ của mình như một lời nhắc nhở về cuộc đấu
tranh của thế hệ trước,
như một sự kháng cự đối với chính sách vẫn đang đè lên vai người
di cư và tị nạn,
nhưng chúng tôi sẽ không để bị bẻ gãy,
chúng tôi không chỉ tồn tại, mà còn đấu tranh cho một cuộc sống tốt
đẹp cho tất cả mọi người.
Đúng, tất cả mọi người.