Ngày ấy
Thực dân, bom đạn, chiến tranh,
chia cắt, trốn chạy.
Thuyền nhân, lao động hợp tác, sinh viên.
Hôm nay, những người mới đến
Những điều dưỡng, lao động tay nghề cao, du học sinh nghề.
Một làn sóng của những người chăm sóc,
người tị nạn, phụ nữ và trẻ em.
Hết thế hệ này đến thế hệ khác.
Thiếu nhân lực. Đoàn tụ gia đình.
Tấm gương di cư. Học sinh mẫu mực.
Từ khi nào?
Chúng ta trở thành những con số trên giấy.
Không bao giờ đủ. Và luôn luôn quá nhiều.
Kinh tế. Năng lượng. Biên giới. Nhiều tiền hơn cho vũ khí.
Lại chiến tranh. Lại dịch chuyển. Lại trốn chạy. Lại di dời.
Bạo lực. Tội lỗi. Đe dọa. Cô lập. Trục xuất.
Tạm dung. Tị nạn. Tạm trú. Tạm nghỉ.
Trung tâm tiếp nhận.
Mẫu giáo. Sở thanh thiếu niên. Trung tâm trị liệu. Phòng khám.
Đóng bảo hiểm, nhưng không được chữa trị.
Bị ép đi làm cả khi đau ốm.
Từng tế bào thần kinh
gồng mình trước bộ máy khổng lồ.
Ước mơ, một cuộc sống nhẹ nhàng hơn.
tài khoản, hợp đồng lao động, sở ngoại kiều.
Thẻ cư trú. Kiệt sức. Câm lặng.
Ngôn ngữ nặng trĩu ký ức.
Tiếng Việt chưa bao giờ dịu dàng. Tiếng Đức cũng vậy.
Đôi khi những vốn từ ta mang theo
chứa đầy vết thương chưa lành.
Cách ta phát âm phản chiếu những gì ta chịu đựng,
cả cách ta vươn lên.
Có những ngôn ngữ chưa từng nâng niu ta.
Có những ngôn ngữ âm thầm bóp nghẹt, giam lỏng con người trong những cấu trúc.
Tôi nghĩ về cuộc sống của mình, công việc của mình,
về sự lặp đi lặp lại giữa hai ngôn ngữ
mang theo quá nhiều điều
không thể nhìn thấy, sờ nắm, lắng nghe, ăn mòn cơ thể.
Tôi đôi khi không biết mình đang phiên dịch cho ai…
Khi cô giáo cấm đứa trẻ nói tiếng mẹ đẻ –
ở cái tuổi mà ngôn ngữ không chỉ là từ ngữ,
mà là nhu cầu, sự an toàn, ửi an, cảm giác thuộc về, được chấp nhận.
Khi giọng nói sắc lạnh, ánh mắt hạ thấp,
của bác sỹ, giáo viên, nhân viên hành chính,
và tôi biết tôi không thay đổi được gì khi chỉ dịch.
Khi một người mẹ kể câu chuyện của mình trong tiếng thì thầm –
một mình, kiệt sức, cố giữ lại những gì còn sót –
Tôi tự hỏi dịch sao để cô ở lại. Bên con mình.
Và giữa chừng phán quyết rơi xuống: Cô phải rời đi.
Ai được cần đến? Ai được phép ở lại?
Ai phải biến mất vì không có mảnh giấy nào đó trong người?
Phụ nữ, trẻ em, những cuộc đời –
bị xóa sổ khỏi hồ sơ, bị xóa sổ khỏi hệ thống.
Tôi cảm nhận nỗi sợ.
Sợ phải chứng kiến người trong cộng đồng mình
bị xé khỏi bạn bè, gia đình, công việc.
Sợ nhìn thấy chính câu chuyện của mình
trong hồ sơ sở thanh thiếu niên.
Sợ rằng chúng ta sẽ quen với bạo lực này.
Sợ rằng tôi là một phần của hệ thống loại trừ và trục xuất ấy.
Vì những từ ngữ bất động kia không chịu chuyển mình..
Tổ chức và phiên dịch giống như đứng giữa
một dòng sông luôn thay đổi dòng chảy.
Qua lại, hết lần này đến lần khác. Biến động không ngừng.
Tôi mang theo mình những tiếng nói. Tôi mang theo mình những câu chuyện.
Cơ thể tôi căng lên, mắc kẹt giữa hai bờ, hai ngôn ngữ, hai thế giới.
Và giữa những khoảng không,
nơi queerness, tình chị em, tình bạn, sinh tồn, lưu vong và níu giữ hòa vào nhau.
Tôi nhận ra hệ thần kinh đã kịp ghi nhớ tất cả,
trước cả khi tâm trí kịp hiểu điều gì.
Khi dịch chuyển bằng câu từ,
những câu chuyện không ngừng vang vọng trong lồng ngực,
trong mỗi cảm nhận, trước mỗi hành động.
Những lời mạnh mẽ, dịu dàng nhất mà tôi từng nghe
đến từ những người bạn hiếm khi nói tiếng mẹ đẻ.
Sự ngập ngừng, lỗi sai chính tả, sự do dự ngại ngùng.
Cấu trúc đổi ngược.
Loay hoay chuyển dòng, xoay hướng,
chúng tôi sử dụng hai ngôn ngữ này,
để gọi nhau – giữ lấy tự do. Cho mình và người bên cạnh.
Từ vựng tiếng Việt
hóa ra có thể dịu dàng đi cùng ngữ pháp Đức.
Tôi mơ về những không gian nơi ta có thể thở.
Nơi ta không chỉ tồn tại, mà còn được sống.
Nơi ta không chỉ nghe lời, xin lỗi, mà được viết tiếp câu chuyện.
Nơi ta không cần biện minh cho sự hiện diện, giọng nói, tình yêu của mình.
Tôi mơ về những bàn tay nắm lấy nhau, những giọng nói không còn thì thầm,
mà vang lên mạnh mẽ.
Tôi phải dừng lại.
Để học rằng, tình yêu không chỉ biết lặng thinh.
yêu thương còn là biết cất tiếng.
Biết khi nào phải nghỉ ngơi. Biết khi nào tiến lên. Biết khi nào tiếp tục đấu tranh.
Bạn và tôi. Cậu và tớ.
Hai ta. Bọn mình.
Nhà. Ở đây. Hôm nay.
Gọi tên. Ánh sáng.
– Bún Chả